Przyrządy

Prowadnica w kształcie T: wpusty frezarką w poprzek płyty

Prowadnica w kształcie litery T prowadzi frezarkę pod kątem prostym przez płytę i pokazuje, gdzie wypadnie każdy wpust.

Autor
Opublikowano
Czas czytania
4 min

Wpusty w poprzek płyty to klasyczny sposób osadzania półek w boku regału albo szafki. Półka leży we wpuście na całej szerokości, więc nie ma jak opaść ani się kiwać. Frezarka górnowrzecionowa z prostym frezem wycina je czysto, pod warunkiem że jedzie wzdłuż prostej listwy ustawionej pod kątem prostym do krawędzi i dokładnie we właściwym miejscu. Prowadnica w kształcie litery T załatwia jedno i drugie: to listwa z poprzeczką na jednym końcu, a gdy już ją masz, ustawienie jej do każdego wpustu zajmuje kilka sekund.

Budowa

To po prostu prosta listwa z poprzeczką przymocowaną w poprzek jednego końca. Dosuń poprzeczkę do krawędzi płyty, a listwa sama ułoży się pod kątem prostym do tej krawędzi. Zrób listwę dłuższą niż najszersza płyta, w której zamierzasz frezować; na obie części wystarczy sklejka albo dowolna prosta listwa z litego drewna.

Poprzeczkę ustaw kątownikiem i przybij kilkoma gwoździkami albo przykręć. Zostaw ją na tyle długą po stronie frezarki, żeby frez przeszedł nad nią (za chwilę będzie jasne, po co).

Następnie przyciśnij prowadnicę do kawałka odpadu, ustaw frezarkę na cięcie na parę milimetrów i przejedź wzdłuż listwy, prosto przez poprzeczkę. W poprzeczce zostanie wycięcie szerokie dokładnie na frez, leżące na jego drodze. Ustawisz je potem na kreskach i wpust nie ma jak pójść gdzie indziej niż między nimi.

Prowadnica w kształcie T na płycie, widziana z góry, z ponumerowanymi częściami. 2: poprzeczka leży przy dalszej krawędzi płyty. 1: prosta listwa biegnie od niej w poprzek płyty pod kątem prostym. 5: okrągła stopa frezarki jedzie wzdłuż lewego boku listwy, z frezem w środku. 3: płytkie wycięcie na szerokość frezu, zakreskowane, biegnie w poprzek poprzeczki obok listwy i trafia w dwie kreski na krawędzi płyty. 4: wpust, zakreskowany tam, gdzie frezarka już przeszła, i przerywany przed nią, biegnie od wycięcia w poprzek płyty. Strzałka pokazuje kierunek ruchu frezarki
1: listwa, 2: poprzeczka, 3: wycięcie w poprzeczce, 4: wpust, 5: frezarka. Wycięcie ustawiasz na kreskach na krawędzi płyty, a wpust wypada dokładnie pod nim. Szerokość frezu powiększona na rysunku.

Działa to tylko z tym frezem i tą frezarką, którymi powstało wycięcie. Po zmianie jednego albo drugiego przyda się druga prowadnica z własnym wycięciem.

Frezowanie wpustu

Zaznacz wpust dwiema kreskami na krawędzi płyty. Zahacz poprzeczkę o krawędź, przesuń prowadnicę tak, żeby boki wycięcia stanęły na kreskach, i przyciśnij ją ściskiem (przy długiej najlepiej na obu końcach).

Dobra praktyka to najwyżej około 3 mm głębokości na jedno przejście, a głębszy wpust oznacza po prostu obniżenie frezu i kolejne przejście. Przez cały czas dociskaj stopę do listwy i nie cofaj frezarki we wpuście, bo właśnie wtedy najłatwiej odjeżdża od listwy. Na końcu wyłącz ją i poczekaj, aż frez stanie, zanim go wyjmiesz.

Uważaj też na kierunek. Frez, patrząc na niego z góry, kręci się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Prowadzony przeciwnie do obrotów lekko ściąga frezarkę w lewo, więc z listwą po lewej stronie stopa sama trzyma się listwy. Pchana od złej strony frezarka powoli odjeżdża od listwy; zobaczysz to po wpuście, który faluje.

Dwa widoki z góry frezarki prowadzonej wzdłuż listwy na płycie. Strzałka pokazuje, że frezarkę pchasz w górę rysunku, a zakrzywiona strzałka, że frez kręci się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Z lewej, oznaczone jako dobrze: listwa jest po lewej stronie frezarki i obroty frezu dociskają do niej stopę. Z prawej, oznaczone jako źle: listwa jest po prawej, a frezarka odjechała od niej i została szczelina
Frez kręci się zgodnie z ruchem wskazówek zegara i ciągnie frezarkę w lewo. Z listwą po lewej stopa sama się do niej dociska.

Przy wpuście, który nie dochodzi do drugiej krawędzi, zaznacz ołówkiem, gdzie stanęła stopa po pierwszym przejściu, i zatrzymuj się tam za każdym razem.

Wpust dokładnie na grubość półki

Sklejka sprzedawana jako 18 mm często ma odrobinę mniej i we wpuście na 18 mm półka się kiwa. Frezu na każdą nietypową grubość nie znajdziesz, więc wpust zrób węższym, w dwóch przejściach. Szerokości wpustu w ogóle nie mierz, tylko weź ją z samej półki. Miarka czy suwmiarka zawsze dokładają trochę własnego błędu, a półka nie.

Postaw półkę na krawędzi płyty w miejscu wpustu i obrysuj ołówkiem obie jej powierzchnie. Do pierwszego przejścia ustaw jeden bok wycięcia na jednej kresce i frezuj. Potem przesuń prowadnicę, aż drugi bok wycięcia stanie tuż przed drugą kreską, i frezuj jeszcze raz. (Frez jest węższy od półki, więc przejścia zachodzą na siebie pośrodku.)

Przekrój przez wpust w boku szafki, a nad nim półka, która w niego wejdzie, dokładnie tak szeroka jak wpust. Wpust powstał w dwóch przejściach frezem węższym od półki: pierwsze obrysowane przerywaną linią, drugie, po przesunięciu prowadnicy o odcinek ze strzałką, przerywaną linią w kolorze. Linie wymiarowe pod wpustem pokazują szerokość frezu i to, co dokłada drugie przejście
Pierwsze przejście przy jednej kresce, drugie po przesunięciu prowadnicy. Szerokość wpustu wyznacza sama półka.

Teraz przymierz półkę. Pewnie wejdzie jeszcze za ciasno. Dobrze. Przesuń prowadnicę o włos, zbierz odrobinę i przymierz znowu, i tak małymi krokami, aż półka wsunie się ciasno, bez młotka. Powolne podchodzenie kosztuje kilka przejść więcej, a przesadzenie kończy się luźną półką albo nową płytą. Całość dobrze jest raz przećwiczyć na odpadzie, zanim weźmiesz się za prawdziwy bok szafki.

Źródła

Wszystkie wpisy