Przyrządy

Zacisk klinowy: deska do strugania bez imadła

Ogranicznik, dwie listwy i luźny klin trzymają deskę płasko na stole do strugania. Do tego podobne sposoby.

Autor
Opublikowano
Czas czytania
3 min

Długa, cienka deska trzymana w imadle ugina się pod strugiem. Lepiej położyć ją płasko na stole. Stolarze od dawna mają na to sprawdzone sposoby i wciąż z nich korzystają. Jednym z nich jest zacisk klinowy: koniec deski opiera się o ogranicznik, a luźny klin dociska ją z boku. Potrzebujesz trzech listew, klina i kilku ścisków.

Jak jest zbudowany

Na stole są trzy listwy. Krótka listwa w poprzek to ogranicznik, o który opiera się koniec deski. Prosta listwa wzdłuż jednego boku deski daje oparcie. Trzecia listwa, po drugiej stronie deski, leży pod lekkim kątem: bliżej deski przy ograniczniku, dalej od niej na drugim końcu. Między nią a deską wsuwasz klin.

Zacisk klinowy na stole widziany z góry. Deska opiera się lewym końcem o ogranicznik, a górną krawędzią o prostą listwę. Pod nią ukośna listwa zbliża się do deski w stronę ogranicznika, a między deską a ukośną listwą siedzi luźny klin grubszym końcem w prawo. Małe ściski trzymają obie listwy przy stole. Jedna strzałka pokazuje ruch struga w stronę ogranicznika, druga wbijanie klina w tę samą stronę
Ogranicznik z lewej, prosta listwa u góry, ukośna u dołu i klin między nią a deską. Strug i klin idą w stronę ogranicznika.

Klin zetnij pod tym samym kątem, pod jakim leży ukośna listwa. Wtedy jedna jego strona przylega do listwy na całej długości, a druga jest równoległa do krawędzi deski i dociska ją równo. Im łagodniejszy klin, tym mocniej trzyma i tym trudniej sam wyskakuje.

Listwy i ogranicznik przymocuj do stołu zwykłymi ściskami, przy końcach, żeby nie wchodziły pod strug.

Wszystko niżej niż deska

Ogranicznik i obie listwy muszą być niższe od struganej deski. Jeśli wystają ponad nią, strug zahaczy o nie ostrzem przy końcu przejścia. Do cienkich desek przygotuj cieńsze listwy.

Zacisk klinowy na stole widziany z boku: ogranicznik z lewej i listwy za deską są niższe od deski, więc strug przesuwany po wierzchu deski w stronę ogranicznika przechodzi nad nimi
Ogranicznik i listwy niżej niż deska, więc strug przechodzi nad nimi.

Praca z zaciskiem

Połóż deskę przy prostej listwie i dosuń końcem do ogranicznika. Wsuń klin od szerszego końca kanału i dobij go lekko młotkiem w stronę ogranicznika. Struguj zawsze w stronę ogranicznika, wtedy każde przejście jeszcze dosuwa deskę do oparcia. Żeby ją zwolnić, wybij klin od cieńszego końca.

Dwa widoki zacisku klinowego z góry, ogranicznik z lewej. 1: strzałka przy grubszym końcu klina pokazuje dobijanie go w stronę ogranicznika, żeby trzymał deskę. 2: strzałka przy cieńszym końcu pokazuje wybijanie klina w drugą stronę, żeby zwolnić deskę
1: dobij klin od grubszego końca w stronę ogranicznika. 2: wybij go od cieńszego końca.

Zacisk dobrze trzyma deski proste. Krótki kawałek nie ma czym oprzeć się o klin, a deska wygięta w łuk ugnie się pod strugiem i trzeba ją podłożyć.

Podobne sposoby

Najprostszy jest sam ogranicznik: listwa przymocowana ściskami w poprzek stołu. Deskę opierasz o nią końcem i strugasz w jej stronę. Do strugania płaskiej powierzchni to wystarcza, ale z boku deski nic nie trzyma, więc przy ukośnym pociągnięciu strugiem odjeżdża w bok. Właśnie to naprawia zacisk klinowy.

Deska na stole widziana z góry, oparta końcem o pojedynczy ogranicznik przymocowany ściskami w poprzek stołu. Strzałka pokazuje ruch struga w stronę ogranicznika. Linia przerywana pokazuje tę samą deskę odsuniętą lekko w bok, bo nic jej nie trzyma z boku
Sam ogranicznik trzyma koniec deski, ale nie jej boki.

Niewiele bardziej złożona jest deska z prostokątnym wycięciem w kształcie litery V, po angielsku doe's foot, przymocowana do stołu ściskiem. Wąską listwę opierasz jednym końcem o ogranicznik, a drugi koniec wsuwasz w wycięcie. Na końcach krawędzi wycięcia zostaw wąskie płaskie ścięcia, żeby nie odciskały się w listwie.

Deska z wycięciem V widziana z góry: wąska listwa opiera się jednym końcem o ogranicznik, a drugim siedzi w wycięciu deski przymocowanej do stołu. Strzałka pokazuje ruch struga w stronę ogranicznika
Jeden koniec listwy przy ograniczniku, drugi w wycięciu pod kątem prostym.

Ten sam pomysł da się wbudować w stół. Dawne norweskie stoły szkolne miały ogranicznik z zębami: koniec deski wsuwało się na zęby, deska opierała się o deskę biegnącą wzdłuż przodu stołu, a gdy nie stała pewnie, dokładało się klin.

Źródła

Wszystkie wpisy