Listewka i szablon: krzywa wnęka przeniesiona na płytę

Dopasowanie półki albo blatu do wnęki rzadko sprowadza się do wycięcia prostokąta. Ściany są krzywe, narożniki nie mają kąta prostego, tynk się wybrzusza, a miarka mówi tylko, ile wnęka ma szerokości na obu końcach. Dlatego kształt się kopiuje, prostą listewką z ostrym końcem (po angielsku tick stick). Przykłada się ją od szablonu do każdego punktu ściany i zaznacza ołówkiem. Potem szablon idzie na płytę, listewka wraca na każdy znak, a jej szpic wyznacza obrys. Na żadnym etapie nie ma liczb i właśnie dlatego to działa. Polskiej nazwy nie ma.

Co przygotować

Szablon to kawałek cienkiej, sztywnej płyty (świetnie nadaje się płyta pilśniowa 3 mm). Musi być mniejszy od wnęki i na tyle sztywny, żeby się nie wyginał. Listewka ma być prosta i płaska, zaostrzona w szpic na jednym końcu i ucięta pod kątem prostym na drugim. Dobierz jej długość tak, żeby ze szpicem na najdalszym punkcie ściany prosty koniec wciąż leżał na szablonie.

Połóż szablon na dnie wnęki albo na wspornikach, na których stanie półka, i przyklej taśmą, żeby nie ruszył się do końca pracy. Pilnuj, żeby nie zasłaniał żadnego narożnika ani punktu, który chcesz przenieść.

Zapis kształtu

Przyłóż szpic listewki do pierwszego punktu, na przykład do przedniego narożnika przy lewej ścianie, tak żeby leżała płasko, a jej prosty koniec trafił na szablon. Poprowadź ołówkiem kreskę wzdłuż jednej krawędzi listewki i drugą, krótką, wzdłuż prostego końca. Wyjdzie znak w kształcie litery L. Podpisz go jedynką i przejdź do następnego punktu.

Punkt stawiasz w każdym narożniku i wszędzie tam, gdzie ściana zmienia kierunek, a na krzywej gęściej, bo z całej krzywej zostaną ci tylko te punkty. Listewkę możesz przykładać pod dowolnym kątem, byle cały znak zmieścił się na szablonie.

Obie kreski są potrzebne. Długa zapisuje, w którą stronę leżała listewka, a krótka, jak daleko, więc listewka da się położyć z powrotem tylko w jednym miejscu. Z samą długą kreską mogłaby się po niej przesunąć i szpic trafiłby gdzie indziej. Wybierz jedną krawędź listewki (powiedzmy lewą) i rysuj nią za każdym razem.

Przeniesienie na płytę

Zanim wyjmiesz szablon, napisz na nim „góra” i narysuj strzałkę do przodu wnęki. Odwrócony dałby lustrzane odbicie i półkę, która nie wejdzie. Przyklej go taśmą do płyty, z której wytniesz półkę, tą samą stroną do góry, i sprawdź, czy płyta jest na tyle duża, żeby zmieściły się na niej wszystkie punkty.

Potem połóż listewkę z powrotem na znaku 1, krawędzią na długiej kresce i prostym końcem na krótkiej, i postaw na płycie kropkę pod szpicem. Tak samo przejdź przez resztę znaków.

Przy prostych ścianach wystarczy liniał od kropki do kropki. Na krzywej przegnij przez kropki cienką, sprężystą listewkę i odrysuj łuk wzdłuż niej. Tnij trochę po stronie odpadu, a do kreski dochodź strugiem albo papierem, przymierzając półkę we wnęce.

Gdy krzywa jest tylko jedna

Jeśli krzywa jest tylko jedna krawędź, na przykład przy blacie dosuniętym do ściany, szybciej będzie przyłożyć element do ściany i odrysować jej kształt wprost na nim. Listewka i szablon przydają się wtedy, gdy elementu nie da się przymierzyć przed cięciem: przy półce za dużej, żeby wejść do wnęki, albo przy kształcie krzywym z kilku stron naraz.

Szkutnicy robią podobnie przy deskach poszycia łodzi. Cyrklem zbierają szereg punktów na cienką listwę, przenoszą je na nową deskę i łączą giętką listewką.

Źródła

• P. Carpendale, „Measuring Odd Shapes” (otwiera się w nowej karcie), Fine Homebuilding nr 103, 1996: szablon, listewka ze szpicem, kreski i numery
• „Pattern Scribing and Tick Sticking” (otwiera się w nowej karcie), Pro Remodeler, 2021: znak w kształcie litery L, szablon nie zasłania narożników, gęstsze punkty na łukach
• „Carvel Planking, Part 2: Spiling” (otwiera się w nowej karcie), WoodenBoat: punkty zapisane cyrklem na listwie i przeniesione na deskę poszycia

Wszystkie wpisy